20/09/2020
Polityka kulturalna PRL w perspektywie zimnej wojny
Polityka kulturalna PRL w perspektywie zimnej wojny to projekt realizowany przez badaczy z Changzhou University, w tym historyczkę sztuki polskiej, dr Chen Shujin (kierowniczka projektu). W 2022 roku ramach podjętej współpracy, do zespołu dołączyła research manager Fundacji Art & Modern, dr Magdalena Furmanik-Kowalska, wiceprezes Fundacji Art & Modern.
Do dziś w Chinach panuje przekonanie, że polityka kulturalna PRL jest repliką tej prowadzonej przez Związek Radziecki. Założenie to dalekie od prawdy, dlatego też projekt stawia sobie za cel jego weryfikację w ramach prowadzonych szerokich kilkuletnich badań, a w konsekwencji przygotowanie rzetelnej publikacji omawiającej to zagadnienie.
Polska Rzeczpospolita Ludowa zawsze była krajem o najsilniejszej opozycji w okresie zimnej wojny, a jej sytuacja jest najbardziej złożona niż w innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Z perspektywy rasy, religii, polityki, kultury i geografii Polska znajduje się na skraju przecięcia trzech płaszczyzn kulturowych: germańskich, łacińskich i słowiańskich (protestanckich, katolickich i prawosławnych), co powoduje złożoność jej historii geopolitycznej i tradycji kulturowych. Po II wojnie światowej, ze względu na złożone stosunki przeszłości z sąsiadami Rosją i Niemcami, jest sytuacja jest jeszcze bardziej złożona niż innych krajów, dlatego badanie polityki kulturalnej PRL z perspektywy zimnej wojny jest zarówno złożone, jak i konieczne.
Badania i publikacja będą obejmować następujące tematy:
- Kontekst międzynarodowy który sytuował się PRL na tle zimnej wojny, w tym dyplomacja kulturalna PRL a kraje obozu socjalistycznego; dyplomacja kulturalna PRL w krajach kapitalistycznych; oraz dyplomacja kulturalna jako narzędzie polityczne: wpływ zimnej wojny na kulturę światową;
- Kształtowanie się i realizacja polityki kulturalnej PRL, w tym prawne i administracyjne instrumenty kształtowania i realizacji polityki kulturalnej; cenzura jako instrument; struktura instytucjonalna zarządzania kulturą w PRL i podział obowiązków na wszystkich szczeblach władzy;
- Nakłady finansowe na twórczość artystyczną i upowszechnianie kultury w PRL;
- Edukacja kulturalna i organizacje zajmujące się komunikacją kulturową;
- Instytucjonalne systemy komunikacji kulturowej
- Instytucje badawcze w dziedzinie kultury i sztuki;
- Kinematografia oraz produkcja i upowszechnianie filmów;
- Teatry;
- Instytucje muzyczne;
- Upowszechnianie wiadomości, książek i czytelnictwa;
- Biblioteki;
- Radio i telewizja;
- Muzea;
- Nowość w systemie socjalistycznym – robotnicze pałace kultury;
- Praktyczna realizacja polityki kulturalnej PRL;
- Kryzys systemu socjalistycznego w dziedzinie kultury PRL;
- Wybitne dzieła kultury PRL, w tym kwestie tj. kontynuacja rozwoju narodowego dziedzictwa kulturowego sprzed II wojny światowej, Polska Szkoła Plakatu, Polska Szkoła
- Tkaniny, polityka kulturalna a prawa rozwoju własnego kultury;
- Tożsamość kulturowa ludności PRL, w tym złożone uwikłania intelektualistów PRL z rządem PRL;
- Polityka kulturalna PRL a rozwój Zjednoczonej Partii Robotniczej PRL.
